یاتاقان و عملکرد آن

اگر صاحب خودرو باشید یا حتی کمی با مسائل فنی خودرو آشنا باشید، احتمالاً نام «یاتاقان» به گوشتان خورده است. قطعه‌ای کوچک اما حیاتی که در دل موتور قرار دارد و نقش مهمی در کاهش اصطکاک و روان‌کار کردن اجزای متحرک ایفا می‌کند. اهمیت یاتاقان به‌قدری بالاست که خرابی آن می‌تواند منجر به مشکلات جدی در عملکرد موتور شود؛ مشکلی که در میان تعمیرکاران با اصطلاح «یاتاقان زدن» شناخته شده و به‌دلیل تعمیر اساسی موتور ماشین، باعث کاهش قیمت خودرو امروز می‌شود. این اتفاق معمولاً با «صدای یاتاقان» همراه است؛ صدایی نامعمول و نگران‌کننده که از بخش زیرین موتور شنیده می‌شود و نشانه‌ای از شروع یک آسیب جدی است. 

یاتاقان چیست؟

یاتاقان یکی از اجزای کلیدی در موتور خودرو است که وظیفه آن فراهم‌کردن حرکت نرم و کنترل‌شده بین قطعات متحرک مانند میل‌لنگ و شاتون است. این قطعه با کاهش تماس مستقیم فلز با فلز، از ساییدگی و آسیب به موتور جلوگیری می‌کند. هرگونه خرابی در یاتاقان می‌تواند منجر به افزایش حرارت، اصطکاک و در نهایت آسیب‌های جدی به موتور شود؛ به همین دلیل رسیدگی به وضعیت این قطعه، پیش از بروز مشکلاتی مانند یاتاقان زدن، اهمیت بالایی دارد. نمایندگی کجور مقاله ای را برای بالا بردن آگاهی دقیق در این زمینه فراهم کرده است.

یاتاقان ماشین کجاست؟

یکی از قطعات مهم و اساسی در خودرو، قطعه یاتاقان است که همانطور که در ابتدای این مقاله گفته شد این قطعه برای جلوگیری از ساییده شدن قطعات موتور نقش حیاتی و مهمی دارد. به‌طور کلی قطعه یاتاقان داخل موتور خودرو در بخش پایین موتور و داخل بلوک سیلندر قرار می‌گیرد. اصلی‌ترین محل قرار‌ گرفتن یاتاقان ثابت، اطراف میل‌لنگ است، در این قسمت میل‌لنگ داخل یاتاقان قرار گرفته و به‌صورت روان می‌چرخد.

یاتاقان متحرک نیز بین میل‌لنگ و شاتون قرار دارد و وظیفه آن‌ منتقل کردن حرکت رفت و برگشت پیستون به حرکت دورانی و چرخشی میل‌لنگ است و همچنین از تماس فلز با فلز و ایجاد ساییدگی قطعات جلوگیری می‌کند.

جنس یاتاقان ماشین چیست؟

قطعه یاتاقان با توجه به مدل خودرو از آلیاژ و ترکیبات متفاوتی ساخته می‌شود. معمولا یاتاقان از آلیاژ‌هایی مانند: مس، سرب، نیکل، گالیم، قلع، جیوه، آلومینیوم و… با یک روکش فولادی ساخته می‌شود و در برابر حرارت و ضربه، مقاوم و مستحکم است. تفاوت در جنس متریال استفاده شده در یاتاقان باعث می‌شود وزن این قطعه در خودرو‌های مختلف متفاوت باشد.

نحوه عملکرد یاتاقان

یاتاقان قطعه‌ای است که نقش مهمی در عملکرد نرم و دقیق موتور ایفا می‌کند. این قطعه بین میل‌لنگ و شاتون قرار می‌گیرد و باعث می‌شود حرکت رفت‌وبرگشتی پیستون، بدون ایجاد اصطکاک شدید به حرکت چرخشی تبدیل شود. یاتاقان با ایجاد یک لایه نازک روغن بین سطوح فلزی، مانع از تماس مستقیم آن‌ها می‌شود و از سایش و آسیب جلوگیری می‌کند. عملکرد درست یاتاقان برای سلامت موتور ضروری است، چرا که خرابی آن می‌تواند منجر به اختلال کامل در کارکرد پیشرانه شود. در خرید خودروهایی که از کیفیت ساخت بالاتری برخوردارند، خرید فونیکس، یا خرید ماشین‌های ام وی ام که از یاتاقان‌هایی با دقت ساخت بالا و مواد مقاوم‌تر استفاده می‌شود تا عمر مفید موتور افزایش یابد و عملکرد آن در شرایط سخت نیز پایدار باقی بماند.به‌طور کلی در محصولات مدیران خودرو از متریال مقاوم و با‌کیفیت برای ساخت موتور و یاتاقان استفاده می‌شود.

 دلیل اصلی یاتاقان زدن ماشین

1. ورود آلودگی به پیشرانه خودرو

2. عدم توجه به تلورانس‌های استاندارد و خطا در تلورانس

3. حرکت با سرعت و فشار زیاد بلافاصله بعد از استارت

4. عدم تعویض روغن در زمان مقرر

5. رانندگی پرفشار و بالا رفتن دور موتور به‌طور مکرر

6. عوض نکردن فیلتر روغن

7. ترکیب شدن روغن و آب

8. کاهش فشار روغن (در اثر پاره شدن فیلتر روغن، نشتی و…)

9. استفاده از روغن بی‌کیفیت و غیر استاندارد

 علائم یاتاقان زدن 

1. شنیدن صدای تق تق از داخل موتور

2. افت فشار روغن خودرو

3. قفل شدن موتور و روشن نشدن ماشین

4. کاهش قدرت موتور

راه‌های جلوگیری از یاتاقان زدن

1. گرم و سرد کردن اصولی موتور

2. تعویض به‌موقع روغن خودرو

3. استفاده از روغن موتور با‌کیفیت و استاندارد

4. استفاده از فیلتر روغن با‌کیفیت و تعویض به‌موقع آن

5. انجام چکاپ دوره‌ای خودرو

6. تعویض روغن و فیلتر روغن خودروی تازه تعمیر یا صفر

خدمات گروه خودرویی کجور

گروه خودرویی کجور مجموعه‌ای کامل از خدمات مرتبط با خودرو را در اختیار شما قرار می‌دهد تا تجربه‌ای راحت، مطمئن و حرفه‌ای از خرید و نگهداری خودرو داشته باشید. خدمات ما شامل موارد زیر است:

• خرید خودرو: ارائه خودروهای کارشناسی‌شده با شرایط مناسب

• خرید اقساطی: امکان خرید خودرو اقساطی بدون پیش پرداخت

• قیمت خودرو: دسترسی به قیمت‌های به‌روز و منصفانه

• بازسازی خودرو: بازسازی بدنه و فنی خودرو در اهواز و شرایط اسقاط خودروهای فرسوده یا تصادفی

• نصب آپشن: نصب آپشن‌های مدرن و به‌روز بر روی انواع خودرو

• کارشناسی خودرو: بررسی کامل فنی، بدنه و سلامت خودرو پیش از خرید

• لوازم یدکی: تامین قطعات و لوازم یدکی اصلی با تضمین کیفیت

نتیجه‌گیری

در نهایت یاتاقان یکی از مهم‌ترین قطعات در ساختار موتور خودرو است که نقش اساسی در کاهش اصطکاک و حفظ عملکرد روان پیشرانه دارد. آشنایی با نحوه عملکرد، علائم خرابی و روش‌های پیشگیری از آسیب به یاتاقان، می‌تواند از هزینه‌های سنگین تعمیرات جلوگیری کند.